Nieuwsbrief

Profiel: Dag Hammerskjöld

21-10-2018

Dag HammerskjöldDag Hammarskjöld was secretaris-generaal van de Verenigde Naties van 1953 tot zijn dood in 1961. Hij is overleden door een vliegtuigongeluk terwijl hij op vredesmissie in Congo was. Na zijn dood zijn er dagboekaantekeningen gevonden in zijn woning. Deze teksten zijn in boekvorm uitgegeven onder de titel Merkstenen, een boek dat velen heeft geïnspireerd, onder wie allerlei politici. Hammarskjöld zelf liet zich inspireren door onder andere de psalmen, Meister Eckhart en Herman Hesse.

Levensloop

Dag Hammarskjöld was een Zweeds diplomaat. Hij werd geboren in Jönköping op 29 juli 1905 en overleed en op 18 september 1961. Hij was secretaris-generaal van de Verenigde Naties van 1953 tot aan zijn overlijden door een vliegtuigongeluk in 1961, bij een vredesmissie in Congo. Hij kreeg in 1961 postuum de Nobelprijs voor de Vrede.

Hammarskjöld was afgestudeerd in de geesteswetenschappen en promoveerde in de taalkunde, literatuur en geschiedenis. Hij behaalde een graad in de economie en studeerde ook rechten.

Dag Hammarskjöld kreeg eredoctoraten van de universiteiten in Uppsala, Oxford en verschillende universiteiten in de Verenigde Staten en Canada. Postuum kreeg hij op 6 oktober 1998 de naar hem genoemde Dag Hammarskjöldmedaille toegekend.

“Zoek de dood niet. De dood zal jou vinden.
Maar zoek de weg die de dood tot een vervulling maakt.”
Dag Hammarskjöld

Verenigde Naties

In 1953 werd Hammarskjöld benoemd tot secretatis-generaal van de Verenigde Naties. Deze benoeming werd verlengd in 1957. Als secretaris-generaal deed hij vele pogingen namens de Verenigde Naties om oorlogen te voorkomen of te beëindigen, en voerde hij andere opdrachten voor de verdragsorganisatie uit.

Er waren in het Midden-Oosten voortdurend diplomatieke onderhandelingen om de Aramese Overeenkomst tussen Israël en de andere Arabische staten te ondersteunen, en de vrede en levensomstandigheden in de regio te bevorderen.

Hammarskjöld was verantwoordelijk voor de organisatie van de Verenigde Naties Noodgevallen Dienst (UNEF), en droeg bij aan een vreedzame oplossing van de crisis om het Suezkanaal in 1957. Daarnaast leidde hij de organisatie van de Verenigde Naties Observatie Groep in Libanon (UNOGIL) en zette hij in 1958 een bureau op van de speciale afgezant van de secretaris-generaal in Jordanië.

Hammarskjöld organiseerde de eerste en tweede internationale VN-conferentie voor het vreedzame gebruik van kernenergie in Genève in 1955 en 1958. Tevens was hij verantwoordelijk voor de VN-conferentie in 1962 over technologie in minder ontwikkelde gebieden in de wereld.

Hammarskjöld reisde naar veel landen in Afrika, Azië, Europa, Noord- en Zuid-Amerika en het Midden-Oosten. Dat deed hij voor specifieke taken, maar ook om zijn betrokkenheid te tonen aan plaatselijke bestuurders, en om te laten merken dat de problemen hem ter harte gingen. Een voorbeeld van een van zijn acties uit 1954: er waren 15 Amerikaanse piloten gevangengenomen door de Chinese Volksrepubliek, toen zij namens de Verenigde Naties vluchten hadden ondernomen. Na Hammarskjölds bezoek aan Peking in de winter van 1954 werden zij vrijgelaten.

Tijdens een van zijn reizen door Afrika in de winter van 1959 heeft hij in anderhalve maand 21 landen en gebieden bezocht. Op deze reis wilde hij vooral inzicht krijgen in de politieke verantwoordelijkheden in het toenmalige Afrika.

In 1960 vroegen de president en eerste minister van de republiek Congo dringend om ondersteuning door VN-militairen. De VN-veiligheidsraad besliste tot acties en Hammarskjöld maakte vier reizen naar Congo om toezicht te houden. De vierde reis eindigde in het fatale vliegtuigongeval nabij Ndola, Noord-Rhodesië (nu Zambia).

“Ook als het sterven dan een sociale functie moet zijn,
geef me dan de genade om er stil tussenuit te gaan, op mijn tenen, zonder te storen.”
Dag Hammarskjöld
Uit: Merkstenen

Merkstenen

merkstenenNa Hammarskjölds tragische dood van werd in zijn woning in New York het manuscript van Merkstenen gevonden. In Merkstenen zijn spirituele dagboekaantekeningen van Hammarskjöld opgenomen, waarin zijn soms zware, mystieke weg aan het licht komt. Het wordt duidelijk dat hij met zichzelf worstelde, maar ook met zijn verhouding tot God.

Merkstenen is een bundel van mystieke en zeer persoonlijke dagboekaantekeningen met daarbij een soort testament, aforismen en haiku’s. Hammarskjöld heeft hier vanaf zijn jeugd tot aan zijn dood aan gewerkt. Het is duidelijk dat hij zijn eigen eenzame, diepe en eigenzinnige sporen volgde, langs de psalmen tot Nietzsche, van het evangelie tot Meister Eckhart, langs Zweedse dichters en Hermann Hesse.

In het boek zijn passages te vinden over het mysterieuze begrip ‘overgave’. Uiteindelijk lukte het Hammarskjöld om zich over te geven aan God en aan zijn roeping van vredestichter.

De dagboekaantekeningen zijn gedateerd van 1925 tot 24 augustus 1961. Naast de gedateerde aantekeningen is er ook een ongedateerde brief gericht aan de secretaris-generaal van Buitenlandse Zaken in Zweden. Hierin staat dat deze aantekeningen de enige juiste weerspiegeling zijn van Hammarskjöld als persoon. Tevens geeft hij toestemming tot publicatie. In 1963 verscheen het boek onder de titel Vägmärken, vertaald in het Nederlands als Merkstenen.

Dag Hammarskjöld-pad

In Zweeds-Lapland in het Noorden van Zweden is er een Dag Hammarskjöld-pad langs een groot deel van het noordelijkste stuk van de Kungsleden, het Koningspad, een bekend wandelpad in Zweden. Het Dag Hammarskjöld-pad loopt van Abisko naar Singi en is ongeveer 110 kilometer lang. Langs dit pad zijn zeven merkstenen geplaatst met daarop citaten uit het gelijknamige boek.

Koop hier het boek Merkstenen nu zonder verzendkosten in onze webshop Boekenwereld.com